Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Trang phục của các quan lại trong triều đình phong kiến thời xưa, được quy định chặt chẽ để thể hiện cấp bậc, phẩm hàm của người mặc. "Phẩm phục" là từ dùng để chỉ bộ quần áo, mũ mão đặc trưng dành riêng cho tầng lớp quan lại, được may theo quy chế cụ thể về màu sắc, hoa văn, chất liệu và kiểu dáng tương ứng với từng cấp bậc trong hệ thống quan chế.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Trong các buổi thiết triều, các quan văn võ đều mặc đúng phẩm phục của mình.
  • Bảo tàng Lịch sử đang trưng bày một bộ phẩm phục của một vị quan nhất phẩm triều Nguyễn.
  • Màu sắc và hình rồng trên phẩm phục cho biết địa vị rất cao của vị quan đó.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Chuẩn bị phẩm phục": chỉ việc sắm sửa, chuẩn bị trang phục quan chức đầy đủ theo đúng nghi lễ.
  • Trước lễ nhậm chức, ông ta phải lo chuẩn bị phẩm phục cho thật chỉn chu.
• "Lễ phục": là một từ có phạm vi rộng hơn, chỉ trang phục nghi lễ nói chung, trong khi "phẩm phục" nhấn mạnh đặc tính phân biệt cấp bậc của quan lại.

Biến thể và từ liên quan

• Triều phục (danh từ): trang phục mặc khi vào chầu vua, thường đồng nghĩa hoặc là một bộ phận của phẩm phục.
• Quan phục (danh từ): từ gần nghĩa, chỉ trang phục của quan lại.
• Mũ cánh chuồn (danh từ): một phần của phẩm phục quan văn thời Nguyễn.
• Bổ tử (danh từ): mảnh vải thêu hình chim thú đặc trưng đính trên phẩm phục để phân biệt phẩm hàm.

Từ đồng nghĩa

• Quan phục: trang phục quan lại.
• Triều phục: trang phục vào chầu.

Từ trái nghĩa

• Thường phục: quần áo mặc thường ngày, không phải trang phục nghi lễ.
• Bách tính y: quần áo của người dân thường.

Ghi chú về từ vựng

• "Phẩm phục" là một từ Hán Việt, trong đó "phẩm" chỉ thứ bậc, phẩm hàm và "phục" chỉ quần áo, trang phục.
• Từ này chủ yếu được dùng trong văn cảnh lịch sử, học thuật hoặc khi mô tả về trang phục cổ truyền, ít dùng trong đời sống hiện đại.

1. Quần áo của các quan lại thời xưa, mặc theo cấp bậc.